Εισόδημα και ανισότητα

Για τη μέτρηση του βιοτικού επιπέδου, η πιο κατάλληλη έννοια είναι το διαθέσιμο εισόδημα. Το διαθέσιμο εισόδημα αποτελείται από το εισόδημα μετά τους άμεσους φόρων (π.χ. φόρους εισοδήματος) και την προσθήκη κοινωνικών παροχών (π.χ. συντάξεις ή άλλα επιδόματα) και είναι διαθέσιμο στα νοικοκυριά για κατανάλωση και αποταμίευση.

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη του διάμεσου ετήσιου κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος. Το διάμεσο εισόδημα είναι το επίπεδο του εισοδήματος που βρίσκεται στη μέση της κατανομής εισοδημάτων, όπου δηλαδή το 50% των ανθρώπων έχει υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα και το 50% χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα.

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη του διάμεσου ετήσιου κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος ξεχωριστά για κάθε ηλικιακή ομάδα.

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη του διάμεσου ετήσιου κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος εχωριστά για κάθε επίπεδο εκπαίδευσης.

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη του διάμεσου ετήδιου κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος για νοικοκυριά με διαφορετική σύνθεση μελών.

.

Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι για να μετρηθεί η εισοδηματική ανισότητα. Ο δείκτης Gini είναι μια από τις πιο κοινές μεθόδους. Ο δείκτης Gini λαμβάνει τιμή 0 όταν υπάρχει απόλυτη ισότητα και τιμή 100 όταν υπάρχει μέγιστη ανισότητα.

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη της ανισότητας στο εισόδημα μετά τους φόρους ανάλογα με το αν περιλαμβάνονται ή όχι οι κρατικές παροχές προς τα νοικοκυριά (συντάξεις και άλλες κοινωνικές παροχές).

.

Ένας διαφορετικός τρόπος μέτρησης της ανισότητας είναι ο υπολογισμός του μεριδίου του εισοδήματος που λαμβάνει κάθε πεμπτημόριο (20%) των νοικοκυριών. Το πρώτο πεμπτημόριο αποτελείται από το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών, το δεύτερο πεμπτημόριο αποτελείται από το δεύτερο φτωχότερο 20% και ούτω καθεξής μέχρι το πέμπτο πεμπτημόριο, το οποίο αποτελείται από το πλουσιότερο 20% των νοικοκυριών.

Το επόμενο γράφημα δείχνει το μερίδιο του διαθέσιμου εισοδήματος που λαμβάνει κάθε ένα από τα 5 πεμπτημόρια των νοικοκυριών καθώς και το ύψος του εισοδήματος που διαχωρίζει τα πεμπτημόρια. Το φτωχότερο πεμπτημόριο λαμβάνει μόνο περίπου το 6-7% του συνολικού εισοδήματος ενώ το πλουσιότερο πεμπτημόριο λαμβάνει πάνω από το 40% του συνολικού εισοδήματος.

Η αναλογία του μεριδίου του εισοδήματος του πλουσιότερου και του φτωχότερου πεμπτημoρίου (Q5/Q1) παρέχει ένα μέτρο ανισότητας μεταξύ του άνω και κάτω ορίων της κατανομής του εισοδήματος (ανισότητα άνω και κάτω ορίου). Η αναλογία του μεριδίου του εισοδήματος του πλουσιότερου και του μεσαίου πεμπτημoρίου (Q5/Q3) παρέχει ένα μέτρο ανισότητας μεταξύ του άνω άκρου και του μέσου της κατανομής του εισοδήματος (ανισότητα άνω ορίου). Η αναλογία μεταξύ του μεριδίου του εισοδήματος του μεσαίου πεμπτημορίου και του φτωχότερου πεμπτημορίου (Q3/Q1) παρέχει ένα μέτρο ανισότητας μεταξύ του μέσου και του κάτω άκρου της κατανομής του εισοδήματος (ανισότητα κάτω ορίου).

Το επόμενο γράφημα δείχνει την εξέλιξη της ανισότητας άνω και κάτω ορίου, της ανισότητας άνω ορίου και της ανισότητας κάτω ορίου.

Οι φόροι και οι κοινωνικές παροχές (συντάξεις, επιδόματα κ.λπ.) μειώνουν την ανισότητα: οι φόροι τείνουν να είναι αναλογικά υψηλότεροι στην κορυφή της κατανομής του εισοδήματος και οι κοινωνικές παροχές τείνουν να είναι αναλογικά υψηλότερες στον κάτω όριο της κατανομής του εισοδήματος. Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη της ανισότητας άνω και κάτω ορίου (Q5/Q1) για το ακαθάριστο εισόδημα (πριν από τους φόρους και τις κοινωνικές παροχές) και για το διαθέσιμο εισόδημα (μετά από τους φόρους και τις κοινωνικές παροχές). Η διαφορά μεταξύ των δύο είναι η επίδραση των φόρων και των κοινωνικών παροχών.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη της ανισότητας άνω και κάτω ορίου (Q5/Q1) σε κάθε περιφέρεια.

.